Daha detaylı bilgiye ihtiyacınız varsa diyot.net site arama motoruyla ulaşabilirsiniz .
Binlerce konu başlığı , Şemalar PDF kitap ve ders notları .

Dirençlerin Yapıldıkları Maddelere Göre Sınıflandırılması

Karbon dirençler:

Ana ham maddeleri karbondur. Çeşitli degerlerde direnç elde etmek için, karbona belli oranlarda katki maddesi eklenmektedir(Karbon direnç kömür tozu ve reçine tozunun eritilmesi ile elde edilir.Karbon ile reçinenin karışım oranı direncin değerini verir).Büyüklüklerine göre 1/4 , 1/2 Watt 1W, 2W 3W deeğerinde yapılabilirler Bu tip hammaddeli dirençlerin hata oranları( Toleransları) yüksektir ve kullanıldıkça direnç değerleri de değişir. Bu değişim zaman içinde % 20'lere kadar yükselebilir. Karbon dirençler ucuz ve küçük boyutlu oldugu için radyo, teyp, tv, video gibi cihazların elektronik devrelerinde kullanılabilir.

direnç

Metal film dirençler:

Seramik bir çubuğun üzerinin elektrik akımına karşı direnç gösteren karbon, metal film, metal oksit film vb. maddelerle kaplanması ile elde edilen dirençlerdir.


Film (ince tabakalı) dirençler:

Cam veya Seramik silindirik bir çubuğun üzerinin elektrik akımına karşı direnç gösteren Saf Karbon Nikel - Karbon Metal - Cam tozu karışımı "Metal oksit" gibi değişik direnç sprey şeklinde püskürtülerek kaplanmasıyla elde edilen direnç çeşididir.Püskürtülen bu direnç maddesi, çok ince bir elmas uçla veya lazer ışınıyla belirli bir genişlikte, spiral şeklinde kesilerek şerit sargılar haline dönüştürülür. Şerit sargıdan biri çıkarılarak diğer sargının sarımları arası izole edilir. Şerit genişliği istenilen şekilde ayarlanarak istenilen direnç değeri elde edilir.

Şekilde film direncin yapısı gösterilmiştir.

direnç


Kalın Film (Cermet) Dirençler:

Kalın film dirençler, seramik ve metal tozları karıştırılarak yapılır. Seramik ve metal tozu karışımı bir yapıştırıcı ile hamur haline getirildikten sonra, seramik bir gövdeye şerit halinde yapıştırılır fırında yüksek sıcaklıkta pişirilir. Yukarıda açıklanan yöntemle, hem sabit hem de ayarlı direnç yapılmaktadır. Film dirençler toleransı en küçük olan dirençlerdir.istenilen direnç değerleri sağlanabilmektedir

Uygulamada kullanılan film direnç çeşitleri şunlardır:

  • Karbon film dirençler,
  • Metal oksit film dirençler,
  • Metal cam karışımı film dirençler,
  • Cermet (ceramic-metal) film dirençler,
  • Metal film dirençler

Tel dirençler:

Krom-nikel, Nikel-gümüs, konstantan gibi maddelerden üretilmis tellerin isiya dayanikli olan porselen, amyant gibi maddeler üzerine sarılmasiyla yapilan dirençlerdir. Hata oranlari çok düşüktür. Değerleri zamanla değişmez. Bu tip dirençler daha çok yüksek akımlı devrelerde kullanılırlar.

Krom-nikel, nikel-gümüş, konstantan, tungsten, manganin gibi maddelerden üretilmiş tellerin ısıya dayanıklı olan porselen, bakalit, amyant benzeri maddeler üzerine sarılmasıyla yapılan dirençlerdir. Taş dirençler büyük güçlü olduğundan yüksek akım taşıyabilirler. Resimde görülen taş dirençlerin büyük güçlü olması, bu elemanların etrafa yaydığı ısının da artmasına yol açar. İşte bu nedenle sıcaktan etkilenen elektrolitik kondansatör, diyot, transistör, entegre gibi elemanlar taş dirençlerin çok yakınına konmaz (monte edilmez).

direnç

Uygulamada kullanılan bazı taş (tel) dirençlerde, aşırı akım geçişi durumunda diğer devrelerin zarar görmesini engellemek amacıyla yapılmış termik düzenekler vardır. Direncin gövdesi üzerinde aşırı akım sonucu oluşan ısı lehimi eritir. Direnç gövdesindeki iki uç birbirinden ayrılır ve akım geçişi durur. Sigortanın atması (lehimin erimesi) dirençten aşırı akım geçişi olduğunu gösterir. Onarım yapılırken ayrılan kısmı tel kullanarak birbirine bağlamak çok sakıncalıdır. Bu yapıldığında koruma düzeneği bir daha görev yapamayarak devrenin başka kısımlarının bozulmasına yol açar.www.diyot.net


Karbon ve tel sarımlı dirençlerin teknik özellikler bakımından karşılaştırılması

Karbon dirençler Tel sarımlı (taş) dirençler
Büyük değerli direnç yapmaya uygundur. Küçük değerli dirençleri yapmaya uygundur.
Küçük akımlı devrelerde kullanılır. Büyük akımlı devrelerde kullanılır.
Direnç değeri renk koduyla belirtilir. Direnç değeri gövde üzerinde yazılıdır.
Güçleri 1/10 W-5 W arasında değişir. Güçleri 2 - 225 W arasındadır.

Direnç tipi

Karbon direnç İnce film dirençler

Metal kalın film (cermet) direnç

Telli direnç
    Karbon

Metal    
Büyüklüğü 10Ω - 22MΩ 10Ω - 2MΩ 10Ω - 1MΩ 10Ω - 68MΩ 0,25Ω - 10KΩ
Toleransı ±%10 ±%5 ±%2 ±%2 ±%5
Maksimum gücü 250mW 250mW 500mW 500mW 2,5W
Yükteki değer değişimi %10 %2 %1 %0,5 %1
Maksimum dayanma gerilimi 150V 200V 350V 250V 200V
Yalıtkanlık direnci 109Ω 10¹ºΩ 10¹ºΩ 10¹ºΩ 10¹ºΩ
Gerilim sabiti 2000ppm/V 100ppm/V 10ppm/V 10ppm/V 1ppm/V
Çalışabildiği sıcaklık aralığı -40ºC

+105ºC

-40ºC

+125ºC

-55ºC

+150ºC

-55ºC

+150ºC

-55ºC

+185ºC

Sıcaklık sabiti ±1200 ppm/ºC -1200 ppm/ºC ±250 ppm/ºC ±100 ppm/ºC ±200ppm/ºC
Gürültüsü 1 kW - 2µV/V,

10 MW - 6µV/V

1µV/V 0,1µV/V 0,1µV/V 0,01µV/V
Lehim etkisi %2 %0,5 %0,15 %0,15 %0,05

NOT:

1ppm = 10-6 Ω başına değişim miktarı.

Sıcaklık sabiti "+" ppm: Isındıkça artan direnç

Sıcaklık sabiti "-" ppm: Isındıkça azalan direnç
Örneğin; saf karbon direncin: Sıcaklık sabiti -1200ppm/ºC olup sıcaklığın her 1 artışında, direnci Ohm başına, 1200ppm=1200*10-6 =0,0012Ω azalmaktadır.

Sıcaklık sabiti "±" ppm: ısındıkça artan, 0 ºC 'nin altında soğutulurken azalan direnç.
Örneğin; Bakırın direnci -234 'te sıfır olmaktadır.

Gerilim sabiti: Dirence uygulanan gerilimin büyüklüğü oranında, direnci yukarıda verilen değer kadar düşmektedir.
Örneğin; 150Ω 'luk bir "karbon film dirence" 30V uygulandığında direnci 30*150*10-6=0,45 kadar


DİRENÇ

POPÜLER KONULAR

PRATİK BİLGİLER

SAĞLAMLIK KONTROLÜ - TESTİ

POPÜLER PROJELER

TEKNOLOJİ SİTELERİ

POPÜLER SİTELER